مژدۀ ظهور و بعثت پیامبر خاتم در کتاب‌های آسمانی

مژدۀ ظهور و بعثت پیامبر خاتم در کتاب‌های آسمانی

 

بعثت پیامبر اسلام صلی‌اللّه‌علیه‌وسلم اتفاقی ناگهانی و غیرمنتظره نبود. پیروان ادیان آسمانی چون یهود و نصارا قرن‌ها بود که در انتظار ظهور یک پیامبر موعود و منجی بودند.

 

درخواست و مژدۀ ظهور 

قرآن از زبان پدر انبیا سیدنا ابراهیم علیه‌السلام دعا و درخواست برای تحقق فرخندۀ بعثت این نبی منتظر را یادآور می‌شود. این دعا تنها دعای ابراهیم علیه‌السلام نبود بلکه در زمانی میمون، مکانی مقدس و از زبان دو انسان والامقام صورت گرفت. سیدنا ابراهیم را فرزندش اسماعیل علیهماالسلام همراهی می‌کرد: Tوَإِذْ یَرْفَعُ إِبْرَاهِیمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَیْتِ وَإِسْمَـاعِیلُS؛  «و به یادآور هنگامى را که  ابراهیم و اسماعیل پایه‌هاى خانه [کعبه] را بالا مى‌بردند.»

این دو انسان برگزیده پیش از درخواست اصلی خود از خداوند خواستند که تلاششان را به درگاهش بپذیرد: Tرَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُS(بقره:۱۲۷) سپس درخواست مزید توفیق و فرمان‌برداری نمودند: Tرَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَیْنِ‌لَکَS؛ «پروردگارا! ما را فرمان‌بردار خویش بگردان.» همچنین امید آنکه از نسل‌شان قومی فرمان‌بردار پدیدار شود: Tوَمِنْ ذُرِّیَّتِنَا أُمَّهً مُسْلِمَهً لَکَS(بقره:۱۲۸)؛«و از فرزندان‌مان امّتى فرمان‌بردار خود [قرار ده].»

قید «از فرزندان‌مان» اشاره به آن دارد که این امت از نسل ابراهیم و از طریق فرزندش اسماعیل علیهماالسلام خواهد بود و شامل فرزندان اسحاق علیه‌السلام نمی‌گردد. بعد از مشخص شدن امت، نوبت بیان صفات و ویژگی‌های پیامبر و رهبر ایده‌آل امت فرمان‌بردار بود: Tرَبَّنَا وَابْعَثْ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِکَ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ وَیُزَکِّیهِمْ إِنَّکَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُS(بقره:۱۲۹)؛ «پروردگارا! و از میان آنان (امت فرمان‌بردار از نسل اسماعیل) رسولى از خودشان برانگیز که آیه‌هایت را برایشان مى‌خواند و به آنان کتاب و حکمت مى‌آموزد و آنان را پاک مى‌دارد؛ بى‌گمان تویى پیروزمند فرزانه.»

آن‌هنگام‌که پیامبر موردنظر در دعای سیدنا ابراهیم و اسماعیل علیهماالسلام مبعوث شد، قرآن با ذکر اوصاف یادشده در دعای سیدنا ابراهیم و اسماعیل، وی را پیامبری از مردم عرب و اهل مکه معرفی می‌نماید: Tهُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَS(جمعه:۲)؛ «او (خداوند) کسى‌ست که در میان درس‌ناخواندگان (اهالی مکه) رسولى از خود آنان برانگیخت که آیاتش را بر آنان مى‌خواند و آنان را پاک مى‌دارد و به آنان کتاب و حکمت مى‌آموزد.»

 

مژدۀ ظهور در عهدین (تورات و انجیل)

علاوه بر دعای ابراهیم و اسماعیل علیهماالسلام قرآن تأکید می‌کند که مژدۀ ظهور پیامبر اسلام صلی‌اللّه‌علیه‌وسلم در کتاب‌های آسمانی پیشین نیز آمده است. گرچه ضمیر در آیه Tوَإِنَّهُ لَفِی زُبُرِ الْأَوَّلِینَS(شعراء:۱۹۶)؛ «و [خبر] او در صحیفه‌هاى پیشینیان آمده است.»راجع به قرآن است، اما در حقیقت به پیامبر حامل قرآن اشاره دارد. همچنین در آیۀ ۱۵۷ سورۀ اعراف به‌صراحت از مژدۀ بعثت پیامبر اسلام صلی‌اللّه‌علیه‌وسلّم در تورات و انجیل سخن رفته و به برخی اوصاف یادشدۀ ایشان در آن دو کتاب اشاره‌ شده است: Tالَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِی التَّوْرَاهِ وَالْإِنْجِیل یَأْمُرُهُمْ بِالْـمَعْرُوفِ وَیَنْهَاهُمْ عَنِ الْـمُنْکَرِ وَیُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَیُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَائِثَ وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْS؛ «کسانى که از رسولى پیروى مى‌کنند که پیامبر درس‌ناخوانده‌اى است که [اوصاف] او را نزد خویش در تورات و انجیل نوشته مى‌یابند. آنان را به [کارهاى] پسندیده فرمان مى‌دهد و آنان را از [کارهاى] ناپسند بازمى‌دارد. و پاکیزه‌ها را براى آنان حلال مى‌گرداند و ناپاکیزه‌ها را بر آنان حرام مى‌شمارد و بار گران‌شان و قید [و بند]هایى را که بر آنان بود، از [دوش]شان برمی‌دارد.»

Tیَجِدُونَهُ مَکْتُوبًاعِنْدَهُمْS اشاره به صفات و ویژگی‌های پیامبر موعود دارد که یهود و نصارا در تورات و انجیل آن را مشاهده می‌کنند. قرآن این مسئله را آشکارا اعلان می‌دارد و تابه‌حال کسی از دانشمندان معاصر یهود و نصارا منکر آن نشده است؛ اگر چنین نبود خاورشناسان یهودی و نصرانی در کنار دیگر انتقادها و خرده‌گیری‌هایی که به پیامبر اسلام صلی‌اللّه‌علیه‌وسلم و مسئله وحی دارند، به این نکته نیز اشاره می‌کردند که در تورات و انجیل چنین مطلبی مشاهده نمی‌شود.

 

پیامبر موعود در تورات

در تورات با تمام دستبردها و تحریف‌هایی که در آن صورت گرفته ـ همان‌گونه که خود یهود نیز معترف‌اند که تورات موجود صرفاً کلام خداوند و عاری از تفسیرهای بشری نیست ـ هنوز آثاری دال بر تأیید مدعای قرآن و مژدۀ ظهور پیامبر اسلام صلی‌اللّه‌علیه‌وسلم یافت می‌شود. سیدنا موسی علیه‌السلام بنی‌اسرائیل و قوم یهود را این‌گونه خطاب می‌کند: «خداوند، خداوندتان برای شما از میان برادرانت مانند من یک پیامبر را برمی‌انگیزد. به پیام او گوش فرا دهید.»(سفر تثنیه، ۱۸: ۱۵) ضمیر «از میان برادرانت» راجع به اسرائیل (یعقوب علیه‌السلام) است و به‌جز بنی‌اسماعیل چه کسی می‌تواند برادر اسرائیل باشد؟ و از میان فرزندان اسماعیل به‌جز محمد رسول‌اللّه صلی‌اللّه‌علیه‌وسلم کدام شخص پیامبری «مانند من» (مانند موسی علیه‌السلام) است؟ نیز چند آیه بعدتر در تورات آمده است: «و خداوند به من گفت آنان هر چه کردند (نیکوست) من از میان برادران‌شان مانند تو یک پیامبر برمی‌انگیزم و کلام خود را در دهان او قرار می‌دهم.»(همان، ۱۸: ۱۸) باری دیگر در این آیه به بنی‌اسماعیل و پیامبری مانند موسی اشاره رفته است. همچنین آمده «کلام خود را در دهان او قرار می‌دهم» که مراد از آن کتابی شامل بر وحی لفظی ـ کتابی که کلمات و معانی آن هر دو از جانب خداوند باشد ـ است؛ و ادعای وحی لفظی جز قرآن، بر کدام کتاب صادق است؟

 

پیامبر موعود در انجیل

پس از تورات، از سوی خداوند انجیل بر سیدنا عیسی علیه‌السلام فرو فرستاده شد که متأسفانه به جهت ترجمه‌های پیوسته از زبانی به زبانی دیگر متن اصلی آن دچار تحریف و تغییر اساسی شد و هویت اصلی آن از بین رفت. نصارا از گذشته تا به امروز به‌صورت علنی و آشکارا تلاش بسیاری جهت اصلاح متن انجیل و ارائه یک نسخۀ درست و قابل‌اعتماد از آن داشته‌اند. خوشبختانه با وجود دستبردها و تحریف‌های بسیار، هنوز در انجیل مژدۀ ظهور پیامبر اسلام صلی‌اللّه‌علیه‌وسلم نمایان و قابل مشاهده است. در انجیل متی آمده است: «عیسی خطاب به آنان گفت: آیا شما در کتاب مقدس نخوانده‌اید: آن سنگی که بنّایان دور انداخته‌اند، دهانه چاه را خواهد پوشاند؟ این اتفاق از سوی خداوند رخ داده که در نظر ما کاری شگفت است؛ بدین‌جهت من به شما عرض می‌کنم پادشاهی خداوند از شما پس گرفته‌شده و به امتی که آن را به ثمر رساند، داده خواهد شد. اگر کسی بر روی این سنگ بیفتد خرد خواهد شد و هرگاه سنگ بر روی کسی بیفتد او را به غبار مبدل خواهد ساخت.»(۲۱: ۴۲ ـ ۴۴) این آیات از انجیل متی که بدان اشاره رفت و در انجیل مرقس (۱۲: ۱۰ و ۱۱) و انجیل لوقا (۲۰: ۱۷) نیز آمده، در اصل برگرفته از کتاب مزامیر (۱۱۸: ۲۲ و ۲۳) ازجملۀ کتب عهد عتیق است. «بنّایان» مورد اشارۀ سیدنا عیسی علیه‌السلام، همان قوم بنی‌اسرائیل است و منظور از «سنگی که دور انداختند» بنی‌اسماعیل است. «سنگ دهانۀ چاه» نیز همان مقام نبوت و پیامبری‌ست که فردی از بنی‌اسماعیل آن را به دست آورد. هرگاه یهود و نصارا با او به مقابله پرداختند، جمعیت‌شان پراکنده گشت یا شکست خوردند. در تورات و انجیل مطالب دیگری ازاین‌دست یافت می‌گردد که در صورت تمایل می‌توان برای مشاهده آن به تفسیر ماجدی [اثر نگارنده] مراجعه کرد.

قرآن از زبان سیدنا عیسی علیه‌السلام بشارتی دیگر که در آن به‌صراحت از پیامبر اسلام صلی‌اللّه‌علیه‌وسلم سخن رفته را متذکر می‌شود: Tوَإِذْ قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ إِنِّی رَسُولُ اللهِ إِلَیْکُمْ مُصَدِّقًا لِمَا بَیْنَ یَدَیَّ مِنَ التَّوْرَاهِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ یَأْتِی مِنْ بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْبَیِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُبِینٌS(صف:۶)؛ «و چنین بود که عیسى‌بن مریم گفت: اى بنى‌اسرائیل! من فرستاده خداوند به‌سوی شما هستم، تصدیق‌کننده آنچه از تورات که پیشاروى من است و مژده‌دهنده به رسولى که پس از من مى‌آید که نامش احمد است. پس چون با معجزه‌ها به‌سوى آنان آمد، گفتند: این جادویى آشکار است.»

این سخن نقل‌شده از سیدنا عیسی علیه‌السلام در قرآن، در سه آیه از آیات انجیل‌های تحریف‌شدۀ امروزی نیز یافت می‌شود.

«من از پدر می‌خواهم به شما مددگاری/ وکیلی/ شفیعی عطا کند که همیشه همراه شما باشد.»(یوحنا، ۱۴: ۱۶)

«هرگاه مددگار/ وکیل/ شفیع بیاید که من آن را از سوی پدر برای شما می‌فرستم، یعنی روح راستی که از جان پدر صادر می‌گردد، من را تصدیق خواهد کرد.»(یوحنا، ۱۵: ۲۶)

«اگر من نروم آن مددگار/ وکیل/ شفیع نخواهد آمد؛ اما اگر بروم او را نزدتان خواهد فرستاد. او که بیاید دنیا را در مورد گناه و عدالت متقاعد خواهد کرد.»(یوحنا، ۱۶: ۷ و ۸)

متن این آیات از ترجمۀ اردو [در اینجا از ترجمۀ فارسی] کتاب مقدس نقل شده است. مترجمان اردوی کتاب مقدس در متن از واژۀ «مددگار» استفاده کرده و واژۀ «وکیل» و «شفیع» را نیز در پاورقی به‌عنوان واژۀ جایگزین و مترادف آن قرار داده‌اند. در ترجمۀ انگلیسی کتاب مقدس از کلیسای پروتستان از واژۀ “comforter” به‌ معنای «تسلی‌دهنده» استفاده شده است. اما در ترجمۀ کلیسای کاتولیک از واژۀ “paraclete” به معنای «شفیع» استفاده شده است. برخی از محققان هندی معتقدند که مترجمان انجیل در ترجمۀ این واژه از نسخۀ یونانی و مرجع در انجیل سردرگم شده‌اند، به همین جهت گاهی از واژۀ «مددگار»، گاهی از واژۀ «وکیل»، گاهی از واژۀ «شفیع» و گاهی هم از واژۀ «تسلی‌دهنده» استفاده می‌کنند؛ اما در حقیقت این واژۀ “periclytos” به معنای «ستوده» و مترادف واژۀ احمد در زبان عربی است.

حاصل سخن آنکه در کتاب‌های مقدس ادیان توحیدی که به وحی و رسالت انبیا باور دارند و هنگام ظهور دین اسلام در جهان دارای پیرو بوده‌اند، پیشگویی‌هایی از زبان صاحبان آن کتاب‌های مقدس وجود دارد که بشارت بعثت و مژدۀ نبوت فردی از تبار سیدنا اسماعیل علیه‌السلام را داده‌اند که حامل شریعتی ابدی و نبوتش پایان‌بخش سلسلۀ انبیاست.

 

 

نوشتۀ علامۀ عبدالماجد دریاآبادی

ترجمۀ عبدالرئوف شهنواز

 

شمارۀ ۷۴-۷۵ مجلۀ ندای اسلام

 

 

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

مطالب زیر شاید مورد توجه شما قرار گیرد

شمارۀ جدید فصلنامۀ ندای اسلام منتشر شد

  هشتاد و یکمین شمارۀ فصلنامۀ ندای اسلام،